Bizi Arayın

0(212) 880 8686
0(212) 873 0724

Polikliniğimize Gelin

Cumhuriyet Mh. Atatürk Bl. Beycity AVM No:C/19 D:47 Beylikdüzü İstanbul

E-posta Atın

info@peradent.com

Pedodonti (Çocuk Dişhekimliği), 0-13 yaş grubu çocukların süt ve daimi dişlerinin sağlıklı olarak korunmasını, çürük, travma, kalıtımsal ve benzeri etkenlerin bu dişlerde oluşturduğu sorunların giderilmesini amaçlayan bir anabilim dalıdır.

Süt Dişlerinin Önemi

Süt dişleri toplam 20 tanedir. Süt dişlerinin birinci görevi çocuğun beslenmesini sağlamaktır. Ayrıca konuşmanın düzgün gelişimi de süt dişlerinin varlığına bağlıdır. Süt dişleri, kapladıkları alanı kendilerinin yerine gelecek olan kalıcı diş için korumakta ve kalıcı diş sürerken ona rehberlik yapmaktadırlar. Süt dişi erken çekildiği zaman bu doğal yer tutuculuk fonksiyonu da ortadan kalkmaktadır. Çocuk dişhekimliğinin birinci amacı, dişsel sorunların oluşmasını engelleyecek önlemleri almak ve çocukları çürüksüz bir geleceğe yönlendirmektir. Bu amaçla uygulanan işlemlere Koruyucu Dişhekimliği Uygulamaları denir.

Koruyucu Uygulamalar

Diş çürüğünü önlemeye yönelik koruyucu uygulamalar içinde çocuğun ve ailesinin ağızdiş sağlığı ve beslenme konusunda eğitilmesine büyük önem verilmektedir. Kliniğimizde hastalarımıza diş fırçalama tekniği uygulamalı olarak anlatılmaktadır. Koruyucu dişhekimliği uygulamaları arasında yüzeyel flor ve fissür örtücü işlemleri de yer almaktadır.

Fissür örtücü (fissur sealant):

Daimi dişlerin çiğneyici yüzeylerindeki derin ve çürümeye meyilli fissürleri (olukları) kapatıp, bakterilerin buraya ulaşmasına izin vermeyen ve böylece çürüğü önleyen akışkan bir dolgu maddesidir. Fissür örtücü uygulamasının amacı azı dişlerinin çürüğe elverişli girinti ve oluklarında besin birikimini önlemek, bu yüzeyleri daha kolay fırçalanır hale getirmek ve çürük riskini minimuma indirmektir.

Fissür örtücü uygulamaları 6 ayda bir kontrol edilmelidir.

Flor uygulamaları:

Flor, dişlerin çürümesini önleyen, dişlerin yapısını kuvvetlendiren bir elementtir. Dişler ilk sürdükleri zaman diş minesi tam olarak olgunlaşmadığından yeni sürmüş dişler genellikle çürüğe karşı daha dirençsiz ve çürük oluşumuna yatkındırlar. Flor, diş minesini kuvvetlendirerek dişi asit ataklarına karşı korur ve dolayısıyla diş çürüklerinin oluşmasını önlemeye yardımcı olur. Profesyonel yüzeyel flor uygulaması sadece diş hekimleri tarafından uygulanabilen koruyucu bir yöntemdir. Yüzeyel flor, 6 ayda bir dişhekimi tarafından uygulanmalıdır. Diş Çürüğü Diş çürüğü, diş üzerindeki bakterilerin besinleri fermente etmesi sonucu üretilen asitlerle, diş sert dokularının yıkımı ile başlayan bir hastalıktır. Özellikle erken çocukluk döneminde, uyku sırasında biberon içine ballı, şekerli ya da bisküvili süt gibi gıdaların konulup çocuğa verilmesi, emziğin şekerli gıdalara batırılması sonucu küçük yaştaki çocuklarda görülen yaygın çürüklere biberon çürüğü adı verilir.

Diş Travmaları

Çocukluk çağında çok sık karşılaşılan önemli sorunlardan biri de travmatik yaralanmalardır. Hastanın yaşı, yaralanmanın derecesi, bölgesi, ilgilendirdiği dokular ve hastanın genel durumu dikkate alınarak tedavi yapılır. Yer Tutucular Erken süt dişi kayıplarında, alttan gelecek olan daimi dişin yerini korumak amacıyla yer tutucu olarak adlandırılan apareyler kullanılır. Yer tutucular, komşu dişlerin çekim boşluğuna hareket etmelerini ve bu yolla daimi dişin ya gömük kalmasını yada farklı yerden çıkmasını, dolayısıyla ileride ortodontik bozukluk oluşmasını önlemeye yarayan apareylerdir.

Dişhekimi ile uyumlu olan çocukların tedavileri klinik koşullarda, zihinsel engelli veya anksiyeteli çocukların tedavisi ise sedasyon uygulanarak ya da genel anestezi altında yapılmaktadır.

Sıkça sorulan sorular

Diş çürüğü nasıl oluşur ?

Ağız içerisinde doğal olarak bulunan bakteriler vardır. Beslenme ile birlikte dişler üzerinde plak birikir ve bakteriler için uygun bir yaşam alanı oluşur. Yararlı bakteriler azalırken, diş çürüğü oluşturan bakterilerin miktarı artar. Tükürüğün yapısının değişmesiyle birlikte ilk olarak diş minesinde çürüme başlar.

Diş çürüğü= Bakteri × karbohidrat (şeker) × konak faktörü (dişin yapısı) × zaman

Bu formülü bozmanın en kolay yolu düzenli diş fırçalama alışkanlığının oturtulmasıdır.

Süt dişlerinin yapısı daimi dişlere göre farklılık gösterir. Diş çürükleri süt dişlerinde çok daha kolay ve hızlı ilerler. Çürük oluşumunda dişin yapısı ve genetiğin her ne kadar etkisi olsa da en önemli faktör beslenme şekli ve diş fırçalama sıklığıdır.

Çürüğü önlemek için Ne yapmalıyım?

Şeker oranı yüksek, hazır gıdaları hayatımızdan uzaklaştırmalıyız. Bu hem çocuğun ağız-diş sağlığı için hem de genel sağlığı için çok önemlidir. Her beslenme sonrasında dişler fırçalanmalı, fırçalamanın mümkün olmadığı durumlarda ağız su ile çalkalanmalıdır. 7 yaşına kadar çocuğun ağız ve diş fırçalama görevi ebeveynlere aittir. Dişler günde en az 2 kez ikişer dakika fırçalanmalıdır.

Diş fırçalamaya ne zaman başlamalıyım?

Çocuklarda diş fırçalamaya ilk süt dişinin sürmesiyle birlikte başlanmalıdır. Diş yüzeyleri her beslenmeden sonra temiz bir tülbent, gazlı bez, parmak fırçası ya da küçük başlıklı diş fırçaları ile temizlenmelidir.

Anne sütü çocuğumun dişlerini çürütür mü?

Anne sütü çocuğun bağışıklık sistemi ve genel sağlığı için çok önemlidir. İçerisinde besleyici birçok öğe barındırır. Bunun yanı sıra anne sütünün içerisinde yüksek oranda şeker bulunur. Bu oran inek sütünün içerisindeki orandan daha yüksektir. Süt besleyici olmasının yanında karyojenik (çürük yapıcı) bir besindir. Dişlerin üzerine yapışır ve dişin çürümesini tetikler. Bunu engellemek için her beslenme sonrası çocuğa su içirmek ve bunun sonrasında diş yüzeylerini fırçalamak/temizlemek gereklidir.

Süt dişleri için en tehlikeli alışkanlıklardan biri gece anne sütü/biberon ile uyuma alışkanlığıdır. Tükürük, koruyucu özelliği yüksek bir maddedir. Gece uyku esnasında tükürük akış hızı azalır. Tükürüğün azalmasıyla birlikte çürümeye daha elverişli bir ortam oluşur.

Çocuğumun ilk diş hekimi ziyareti ne zaman olmalıdır?

İlk diş hekimi ziyareti en geç 1 yaşında olmalıdır. Çocuk diş hekimi dişlerin gelişimi, yapılabilecek koruyucu yöntemler konusunda bilgiler verir. Diş fırçası ve macun seçiminde yol gösterir. Rutin kontroller önemlidir. Kontrollerde çürükler erken dönemde farkedilir, ilerlemeden tedavi edilir. Kontroller ile beraber çocuğun diş hekimine adaptasyonu hızlanır, korku ve anksiyetesi azalır.

Fissür örtücü (diş aşısı) fluor gibi tekrarlanan bir uygulama mıdır?

Hayır. Bir azı dişine bir kez yapılır. Zaman içinde minik kayıplar olursa rutin kontrollerde tamamlanabilir.

Fissür örtücü (diş aşısı) düşerse ne olur?

Fissür örtücüler zaman içinde çiğneme basınçlarının altında kırılabilir ve bir miktarı düşebilir. Bu durumda yenilemek biz pedodontistlerin (çocuk diş doktorlarının) sorumluluğu altındadır.

Fissür örtücünün (diş aşısı) dişe bir zararı ya da yan etkisi
var mıdır?

Hayır hiçbir zararı ya da yan etkisi yoktur.

Bu yüzeyler örtüldüğünde bir yükseklik hissi oluşmaz mı?

Fissür örtücüler sadece anatomik olukları doldurduğu ve yüzeyde çok
milimetrik bir yer kapladığı için bir yükseklik hissedilmez.

*Fissür örtücü (diş aşısı) mü yoksa fluor mu daha önemli?

İkisi de farklı yönlerden çürükten korunmamıza yardım eden ve
birbirini tamamlayan koruyucu uygulamalardır. Biri için daha
önemli demek oldukça zor.

Tüm çocuklara fissür örtücü (diş aşısı) yapılmalı mı?

Evet. Çürük risk bölgeleri olarak gördüğümüz fissürlerin örtülerek
çürük oluşumunun önlenmesi, diş sağlığının şansa bırakmamak
açısından önemli.

Fissür örtücü (diş aşısı) pahalı bir uygulama mıdır?

Bir dolguya göre daha ekonomiktir. Dolguya neden olacak bir çürükten kaçınmanıza yardımcı olur.

Fissür örtücü (diş aşısı) kolay bir işlem midir?
Fissür örtücülerin yapımı oldukça kolaydır. Fissür örtücü yapımı çocuğun hekimi ile uyumuna bağlı olarak 3-5 dakikada yapılır.

Fissür örtücü (diş aşısı) yapılmazsa ne olur?

Fissür örtücü uygulaması yapılmazsa çocuğunuzun azı dişlerindeki çürük oluşmaya elverişli yüzeyler koruma altına alınmamış olur. Böylece ağızda en uzun süreyi geçiren süt dişleri olan azı dişleri çürük tehdidi altında kalır.

Süt dişleri ile ilgili genel bilgiler (ne zaman çıkar, kaç tanedir, ne zaman dökülür vb).

İlk süt dişleri 6.ayda sürmeye başlar. Bu süreç bebekten bebeğe değişebilir (3 aylıktan 12 aylığa kadar değişiklik gösterebilir.). Süt dişlerinin çıkması 2,5-3 yaşlarında tamamlanır. Alt ve üst çenede 10’ar adet olmak üzere toplamda 20 adet süt dişi vardır. 6 yaşında karışık dişlenme dönemi başlar. 5- 5,5  yaşlarında alt keserlerin sallanmasıyla değişim süreci başlar. ilk sallanıp düşen bu ön dişler sebebiyle anne babalar diğer süt dişlerinin de birkaç ay ya da yıla kalmadan değişeceğini düşünür. Fakat süt azı dişlerinin değişme yaşı ortalama 10-11 yaş civarındadır. Süt dişlerinin dökülme yaşı çocuktan çocuğa değişebilmektedir.

Doktora ne zaman götürülmesi gerekir?

İlk diş muayenesi ilk diş çıkmasından sonraki 6 ay içerisinde yapılmalıdır. İlk diş muayenesi önemlidir çünkü ailelere bebeğin beslenme şekli, dişlerin nasıl temizlenmesi gerektiği anlatılır. Yanlış beslenme alışkanlıkları sonucu ve süt dişleri nasıl olsa değişeceği düşüncesi ile erken çocukluk çağı çürükleri (biberon çürükleri) oluşmaktadır.  İlk muayeneden sonraki düzenli kontrollerle bunların önüne geçilebilmektedir.

Süt dişleri çürükleri

Süt dişlerinde çürük açısından pek çok risk faktörü vardır.

Gece beslenmesi: Emzirme ile başlayan sürecin 18 aydan sonrada özellikle gece devam etmesi süt dişleri için en büyük risktir. Anne sütü bir çok açıdan koruyucu özellik taşımasına rağmen süt dişlerinin çıkmasıyla beraber gece verilen anne sütü erken çocukluk çağı çürüklerinin oluşmasına neden  olmaktadır. Çünkü gündüz gerçekleşen ve diş yüzeylerini temizleyen tükürük akışı gece azalmakta dolayısıyla anne sütünün uzun süre diş yüzeyinde kalmasına sebep olmaktadır. Bunun sonucunda süt dişlerinde tebeşirimsi beyaz görüntüyle başlayan ve kırılmalarla devam eden erken çürükler oluşur.

Fırçalamanın çocuğa bırakılması: Motor fonksiyon kabiliyetinin 8-9 yaşlarında oturduğu düşünülürse çocuğun kendi dişlerini temizleyebilmesi mümkün değildir. Kendi başına diş fırçalama kriteri olarak ayakkabı bağlayabilme, kendi saçını temizleyebilme alınabilir. Özellikle gece yatmadan ebeveyn tarafından yapılacak fırçalama önemlidir. Sabahları kendi yapması için fırsat verilebilir.,

Fırçalama bitirildikten sonra yatmadan süt içirilmesi:

Alerjik astım vb  sebeplerle kullanılan ağız inhalatörleri: ağızdan uygulanan bu tarz ilaçlar belli oranlarda şeker içerdiğinden çürük oluşmaması için ağız mutlaka suyla çalkanmalıdır.

Abur cubur miktarının ve sıklığının çokluğu ve niteliği Gofret yerine saf çikolata verilmesi, sakız çiğnetilerek ağızda tükürük akışının sağlanması ile azıların çürümesi azaltılabilir. Atıştırmalık olarak kuruyemiş, kuru meyve tercih edilebilir. Atıştırma sıklığı azaltılabilir.

Çürük olunca ne yapmak gerekir?

Diş çürüğü çocuklarda en sık görülen ağız içi rahatsızlığından biridir. Süt dişlerindeki çürükler önlenebilir ve geri dönüşümü olan enfeksiyonlardır. Ancak tedavi edilmediğinde ağrı, apse, yetersiz beslenme, azalmış büyüme ve gelişme, konuşma bozuklukları, erken diş kaybı ve maalesef bazı yaşıtları tarafından sosyal dışlanmayla sonuçlanabilmektedir. Bu nedenle önlenebilir bir hastalık olan diş çürükleriyle mücadelede koruyu uygulamalar önem kazanmaktadır.

Bakımı nasıl yapılır?

İlk diş çıktıktan sonra ebeveynler fırçalamaya başlamalıdır. Çocukların henüz el becerileri yeterli olmadığı için etkili bir fırçalama yapamazlar. Anne baba en az 6-7 yaşına kadar çocukların dişlerini fırçalamalı, sonraki yaşlarda da çocukları fırçalarken izlemelidir.

Dişler kahvaltıdan sonra ve yatmadan önce, günde 2 kere fırçalanmalıdır.

Diş hekiminin çocuğun yaş ve ihtiyacına göre belirlediği bir fırça ve macun ile Çocukların yaşına ve özel ihtiyaçlarına göre diş hekiminin belirlediği Uygun boyutta fırça ve fluoridli diş macunu kullanılmalı

Süt dişleri düşmezse ne olur?

Süt dişleri düşmezse sebebi araştırılmalıdır. Eğer tüm dişleri ilgilendiren bir sürme bozukluğu varsa genetik faktörler etkili olabilir ya da hipotiroid, raşitizm gibi bir durum sebebiyle olabilir. Altta sürekli diş germi yoksa diş sürme hareketi olmadığı için süt dişi uzun yıllar ağızda kalabilir. Bazen altta sürekli diş germi bulunduğu halde herhangi bir nedenle retansiyon gösteren ankiloz süt dişleri bulunmaktadır. böyle dişler gelişim duraklaması sonucu okluzal planın aşağısında kalır.

Fluor nedir?

Fluor (veya fluorid, fluorür) diş çürüklerini önleyici etkisinin bilimsel çalışmalarla kanıtlanmış olduğu bir elementtir. Piyasadaki diş macunları ve ağız gargaraları belirli oranlarda fluor içermeleri nedeniyle günlük ağız ve diş bakım uygulamalarının önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Diş hekimliğinde ise jel, köpük ve cila şeklinde üretilmiş fluorli ürünler doğrudan dişler üzerine sürülerek (yerel ya da topikal olarak) uygulanır.

Fluor neden dişler için gereklidir?

Fluor, diş çürüklerinin oluşumunu engellemesi nedeniyle önemlidir. Diş çürükleri, diş minesi adı verilen en dış tabakanın, çürük yapıcı bakterilerin ürettiği asit tarafından erimesiyle başlar ve ilerler. Çocuklarda yeni süren genç dişlerin minelerinin olgunlaşması için belirli bir zamana ihtiyaç vardır ve genç dişler bu zaman içinde çürüğe daha yatkındır. Fluor, diş minesinin yapısına katılarak mineyi olgunlaştırır, çürük yapıcı bakterilere ve bu bakterilerin ürettiği asitlerin neden olduğu zararlara karşı korur. Bunların yanında fluor, yeni başlayan beyaz nokta çürüklerinin ilerlemesini de engeller.

Fluor uygulamaları kaç çeşittir?

Fluor uygulamaları sistemik ve yerel (topikal) olmak üzere ikiye ayrılır. Geçmiş yıllarda yapılan araştırmalarda içme suları, sofra tuzu ve süt, fluorlenmiş ve bu şekilde sistemik olarak vücuda alınan fluorin dişler üzerinde koruyucu etkisi olduğu söylenmiştir.

Ancak günümüzde fluorin diş macunu, jel, cila, köpük gibi ajanlarla yerel olarak, yani yutulmadan, doğrudan dişler üzerine uygulanmasının çok daha etkili olduğu bildirilmiştir.

Fluor uygulamaları güvenli midir?

Türk Pedodonti Derneği (TPD) ve Türk Diş Hekimleri Birliği (TDB) Eğitim Komisyonu’nun 2016 yılında yayımladığı “Fluor Durum Raporu”nda çürük önlemek için kullanılan fluor kaynaklarının toksik dozda fluor içermediği, dolayısıyla güven verici olduğu bildirilmiştir.

Diş hekimlerinin önerdiği uygun miktarlarda kullanılan fluor insan sağlığı üzerine hiçbir yan etki oluşturmamaktadır.

Çocukların ağız-diş sağlığında fluor nasıl uygulanmalıdır?

İstemsiz olarak yutulabilme riski nedeniyle 0-3 yaş arası çocuklarda günlük kullanım için fluor içermeyen macunlar önerilmektedir. Ancak bütün süt dişlerinin tamamlandığı 3 yaştan itibaren diş hekimi kontrollerinde yapılacak yerel fluor uygulamaları ile çocuklarda diş minesinin güçlenmesi ve çürükten korunma sağlanmaktadır.

Çocuklarda yaş grubuna uygun diş macunu kullanımı

  • 4-7 yaş arasında 500 ppm fluor içeren diş macununun diş fırçasına pirinç tanesi kadar sürülerek günde 2 kez,
  • 8-12 yaş arasında 900 ppm fluor içeren diş macununun, diş fırçasına yarım bezelye büyüklüğünde uygulanarak günde 2 kez,
  • 12 yaş ve sonrasında 1450 ppm fluor (yetişkin dozu) içeren diş macununun diş fırçasına bezelye büyüklüğünde uygulanarak günde 2 kez kullanımı önerilir.
  • Fırçalamadan önce diş fırçası su ile ıslatılmamalıdır ve fırçalama bittikten sonra ağız suyla çalkalanmadan tükürülmelidir.

Çocuklarda yerel fluor uygulaması nasıl yapılır?

Fluor uygulamasından önce dişlerin bütün yüzeyleri polisaj adı verilen işlemle (özel mekanik bir fırça ve pat ile) temizlenmekte ve diş plağı uzaklaştırılmaktadır. Ardından fluor içeren bir cila dişler üzerine fırça yardımıyla sürülmektedir. Hastaya uygulama sonrası en az 30 dakika boyunca hiçbir şey yiyip içmemesi, ağzını çalkalamaması gerektiği söylenmelidir.

Çocuklarda fluor uygulaması hangi sıklıkta yapılır?

Fluorin diş çürüklerine karşı koruyucu etkisini gösterebilmesi için günlük olarak düşük dozda, periyodik aralıklarla da yüksek dozda uygulanmasına ihtiyaç vardır.  Diş macunları düşük dozda fluor içermektedir ve her gün kullanıldığında etki gösterir. Diğer taraftan yüksek dozda fluor içeren ajanların (jel, köpük, cila vb.) uygulanma sıklığı ve şekli kişiye özgüdür. Diş hekimi muayenesi sırasında hastanın çürük risk grubu belirlenir ve yerel fluor uygulama sıklığı bu gruba göre 3,4 veya 6 ayda bir olarak değişebilir.

Çocuğuma okulda fluor uygulanmasına izin vermeli miyim?

Her tedavinin olması gerektiği gibi, fluor uygulaması da kişiye özeldir ve ihtiyaç duyulduğu zaman, en uygun koşullarda uzmanları tarafından gerçekleştirilmelidir. Yerel fluor uygulaması oldukça basit ve kısa süreli olsa da fazla fluorin yutulmasının engellenmesi için klinikte tükürük emici gibi özel sistemler bulunmaktadır. Bu nedenle çocuklarda yerel fluor uygulamalarının çocuk diş hekimi (pedodontist) tarafından klinikte yapılması sağlık açısından en uygunudur.

Günümüzde tıbbın birçok dalında olduğu gibi diş hekimliğinde de yeni bir dönem başlatan teknolojik gelişmeler hem hastaların hem de hekimlerin hayatlarını oldukça kolaylaştırmaktadır. Tüm hastaların çekindiği diş tedavileri artık yeni gelişen lazer teknolojileri sayesinde çok daha keyifli bir hal almıştır. Diş hekimliğinde yumuşak dokularda aktif kullanımı 90’lı yıllardan itibaren, sert dokuda etkili kullanımı ise son 7-8 yılda mümkün olabilmiştir.

Bize Ulaşın